دوره 27، شماره 1 - ( 1-1398 )                   جلد 27 شماره 1 صفحات 109-122 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mazhari S A. Distribution of platinum-group elements (PGE) in chromitites of Sabzevar, NE of Iran. www.ijcm.ir. 2019; 27 (1) :109-122
URL: http://ijcm.ir/article-1-1229-fa.html
مظهری سید علی. توزیع عناصر گروه پلاتین (PGE) در کرومیتیت‌های سبزوار، شمال شرق ایران. مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران. 1398; 27 (1) :109-122

URL: http://ijcm.ir/article-1-1229-fa.html


دانشگاه پیام نور
چکیده:   (321 مشاهده)
کرومیتیت­های پهنه افیولیتی سبزوار به دو گروه غنی از کروم و غنی از آلومینیوم تقسیم می­شوند. در نمونه­های غنی از کروم، مقدار Cr2O3، As، S و برخی فلزات سنگین (Cu، Ni، Ag، Co و Zn) بالاتر از نمونه­های غنی از آلومینیوم است؛ در حالیکه در کرومیتیت­های غنی از آلومینیوم مقادیر SiO2، Al2O3، TiO2 و سایر عناصر کمیاب بیشتر است. مقدار عناصر گروه پلاتین (PGE) در نمونه­های غنی از کروم بیشتر از نوع غنی از آلومینیوم است و با افزایش Cr2O3 بر مقدار PGE افزوده می­شود. الگوی PGE بهنجار شده نسبت به کندریت در کرومیتیت­های غنی از کروم ظاهری تفکیک یافته (25/0= Pd/Ir) با شیب منفی و غنی­شدگی عناصر (Ru, Ir, Os) IPGE نسبت به (Pd, Pt, Rh) PPGE (به طور متوسط 22/6 = (IPGE/PPGE نشان می­دهد؛ درحالیکه کرومیتیت­های غنی از آلومینیوم الگویی تقریباً یکنواخت (9/1 = Pd/Ir و 88/2 = IPGE/PPGE) دارند. شیمی عناصر گروه پلاتین در کرومیتیت­های غنی از کروم نشان از تشکیل آنها در جایگاه­های کمانی و در نتیجه ذوب­بخشی درجه بالا (مذاب بونینیتی) دارد. در مقابل، نمونه­های غنی از آلومینیوم از ذوب­بخشی درجه پایین (مذاب تولئیتی) در یک محیط کششی (پشته­های میان اقیانوسی یا حوضه­های پشت کمانی) تشکیل شده­اند. نتایج به دست آمده از داده­های PGE در کرومیتیت­های سبزوار با نتایج برآمده از شیمی بلورهای کرومیت در این نمونه­ها همخوانی دارد.     
متن کامل [PDF 2387 kb]   (107 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۲۵

فهرست منابع
1. [1] Garuti G., Fershtater G., Bea F., Montero P., Pushkarev E.V., Zaccarini F., "Platinum group elements as petrological indicators in mafic–ultramafic complexes of the central and southern Urals: preliminary results", Tectonophysics 276 (1997) 181–194. [DOI:10.1016/S0040-1951(97)00050-4]
2. [2] Naldrett A.J., Hoffman E.L., Green A.H., Chou C.L., Naldrett S.R., Alcock R.A., "The composition of Ni-sulfide ores, with particular reference to their content of PGE and Au", Canadian Mineralogist 17 (1979) 403–415.
3. [3] Barnes S.J., Fiorentini M.L., "Iridium, ruthenium and rhodium in komatiites: evidence for iridium alloy saturation", Chemical Geology 257 (2008) 44–58. [DOI:10.1016/j.chemgeo.2008.08.015]
4. [4] Locmelis M., Pearson N.J., Barnes S.J., Fiorentini M.L., "Ruthenium in komatiitic chromite", Geochimecal et Cosmochimal Acta 75 (2011) 3645–3661. [DOI:10.1016/j.gca.2011.03.041]
5. [5] Zhou M.F., Sun M., Keays R.R., Kerrich R.W., "Controls on platinum-group elemental distributions of podiform chromitites: a case study of high-Cr and high-Al chromitites from Chinese orogenic belts", Geochimica et Cosmochimica Acta 62 (1998) 677–688. [DOI:10.1016/S0016-7037(97)00382-7]
6. [6] Shafaii Moghadam. H., Zaki Khedr. M., Arai. S., Stern.R.S., Ghorbani. G., Tamura. A., Ottley.C., "Arc-related harzburgite–dunite–chromitite complexes in the mantle section of the Sabzevar ophiolite, Iran: A model for formation of podiform chromitites", Gondwana Research 27 (2015) 575-593. [DOI:10.1016/j.gr.2013.09.007]
7. [7] Shirzadi A.R., Masoudi F., Rahimzadeh B., "Nature of Chromite parent magma In Sabzevar ophiolite (North-East of Iran)', Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 21 (2013) 49-58.
8. [8] Khalatbari Jafari M., Babaie H.A., Gani, M., "Geochemical evidence for Late Cretaceous marginal arc-to-backarc transition in the Sabzevar ophiolitic extrusive sequence, northeast Iran", Journal of Asian Earth Sciences, 70-71 (2013) 209–230. [DOI:10.1016/j.jseaes.2013.03.015]
9. [9] Mazhari S.A., "The investigation of trace elements composition and role in the Magnetiteore genesis of Namen pluton, West of Sabzevar by LA-ICP-MS', Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 25 (2017) 739-748.
10. [10] Nasrabadi M., Moeinvaziri H., Razavi M.H., Mohajjel M., "Mineralogical paragenesis changes of NW granulites of Sabzevar during metamorphic evolutions', Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 18 (2009) 531-544.
11. [11] Mazhari S.A., Mojtahedifar V., Jafarian A., "Geochemistry, petrogenesis and mineralization of Namen plutonic rocks, SW of Sabzevar zone', Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 23 (2015) 517- 532.
12. [12] Mazhari S.A., "Petrogenesis of adakite and high-Nb basalt association in the SW of Sabzevar Zone, NE of Iran: Evidence for slab melt-mantle interaction", Journal of African Earth Sciences, 116 (2016) 170-181. [DOI:10.1016/j.jafrearsci.2015.12.026]
13. [13] Rollinson H., "The geochemistry of mantle chromitites from the northern part of the Oman ophiolite: inferred parental melt compositions", Contribution to Mineralogy and Petrology 156 (2008) 273–288. [DOI:10.1007/s00410-008-0284-2]
14. [14] González-Jiménez J.M., Proenza J.A., Gervilla F.,Melgarejo J.C., Blanco-Moreno J.A., Ruiz- Sánchez R., et al., "High-Cr and high-Al chromitites from the Sagua de Tánamo district, Mayarí-Cristal ophiolitic massif (eastern Cuba): constraints on their origin from mineralogy and geochemistry of chromian spinel and platinum-group elements" Lithos 125 (2011) 101–121. [DOI:10.1016/j.lithos.2011.01.016]
15. [15] Melcher F., Grum W., Thalhammer T.V., Thalhammer O.A.R., "The giant chromite deposits at Kempirsai, Urals: constraints from trace element (PGE, REE) and isotope data", Mineralium Deposita 34 (1999) 250–272. [DOI:10.1007/s001260050202]
16. [16] Uysal I., Tarkian M., Sadiklar M.B., Zaccarini F., Meisel T., Garuti G., Heidrich S., "Petrology of Al- and Cr-rich ophiolitic chromitites from the Muğla, SW Turkey: implications from composition of chromite, solid inclusions of platinum-group mineral, silicate, and base-metal mineral, and Os-isotope geochemistry", Contributions to Mineralogy and Petrology 158 (2009) 659–674. [DOI:10.1007/s00410-009-0402-9]
17. [17] Ismail S.A., Kettanah, Y.A., Chalabi S.N., Ahmed A.H., Arai S., "Petrogenesis and PGE distribution in the Al- and Cr-rich chromitites of the Qalander ophiolite, northeastern Iraq: Implications for the tectonic environment of the Iraqi Zagros Suture Zone", Lithos 202–203 (2014) 21–36. [DOI:10.1016/j.lithos.2014.05.013]
18. [18] Najafzadeh A.R., "Ahmadipour H., Using platinum-group elements and Au geochemistry to constrain the genesis of podiform chromitites and associated peridotites from the Soghan mafic–ultramafic complex, Kerman, Southeastern Iran", Ore Geology Reviews 60 (2014) 60–75. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2013.12.014]
19. [19] Xiong F., Yang J., Robinson P.T., Xu X., Liu Z., Zhou W., Feng G., Xu J., Li J., Niu X., "High-Al and high-Cr podiform chromitites from the western Yarlung-Zangbo suture zone, Tibet: Implications from mineralogy and geochemistry of chromian spinel, and platinum-group elements", Ore Geology Reviews 80 (2017) 1020–1041. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2016.09.009]
20. [20] Orberger B., Lorandb J.P., Girardeau J., Merciera J.C.C., Pitragool S., "Petrogenesis of ultramafic rocks and associated chromitites in the Nan Uttaradit ophiolite", Northern Thailand. Lithos 35 (1995) 153–182.
21. [21] Bacuta G.K., Kay R.W., Gibbs A.K., Lipin B.R., "Platinum-group elements abundance in chromite deposits of the Acoje ophiolite block, Zambales ophiolite complex, Philippines", Journal of Geochemical Exploration 37 (1990) 113–145. [DOI:10.1016/0375-6742(90)90086-P]
22. [22] Ahmed A.H., Arai S., "Unexpectedly high-PGE chromitite from the deeper mantle section of the northern Oman ophiolite and its tectonic implications", Contributions to Mineralogy and Petrology 143 (2002) 263–278. [DOI:10.1007/s00410-002-0347-8]
23. [23] Uysal I., Tarkian M., Sadiklar B.M., Sen C. "Platinum-group-element geochemistry and mineralogy of ophiolitic chromitites from the Cop Mountains northeastern Turkey", The Canadian Mineralogist 45 (2007) 355–377. [DOI:10.2113/gscanmin.45.2.355]
24. [24] Prichard H.M., Neary C.R., Fisher F.C., O'Hara M.J., "PGE-rich podiform chromitites in the Al'Ays ophiolite complex, Saudi Arabia: an example of critical mantle melting to extract and concentrate PGE", Economic Geology 103 (2008) 1507–1529. [DOI:10.2113/gsecongeo.103.7.1507]
25. [25] Dilek Y., Rassios A.H.E., Furnes H., Shallo M., "Mesozoic–Cenozoic tectonics and Tethyan evolution of the western Balkan Peninsula: an ophiolite perspective", Geophysical Research Abstracts 9 (2007) 9–27.
26. [26] Hellebrand E., Snow J.E., Dick H.J.B., Hofmann A.W., "Coupled major and trace elements as indicators of the extent of melting in mid-ocean-ridge peridotites", Nature 410 (2001) 677–681. [DOI:10.1038/35070546]
27. [27] Luguet A., Lorand J.P., Seyler M., "Sulfide petrology and highly siderophile element geochemistry of abyssal peridotites: a coupled study of samples from the Kane Fracture Zone (45°W 23°20 N, MARK area, Atlantic Ocean)", Geochimica et Cosmochimica Acta 67 (2003) 1553–1570. [DOI:10.1016/S0016-7037(02)01133-X]
28. [28] Pearce J.A., Van De Lann S.R., Arculus R.J., Murton B.J., Ishii T., Peate D.W., et al., "Boninite and harzburgite from leg 125 (Bonin–Mariana forearc): a case study of magma genesis during the initial stage of subduction. In: Fryer, P., Pearce, J.A., Stokking, L.B. (Eds.)", Proceedings of Ocean Drilling Program Leg 125 Bonin/Mariana region (1992) 623–656. [DOI:10.2973/odp.proc.sr.125.172.1992]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy

Designed & Developed by : Yektaweb