دوره 30، شماره 4 - ( 10-1401 )                   جلد 30 شماره 4 صفحات 626-615 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kargarzadeh M A, Hajialioghli R, Moayyed M. Petrology and geochemistry of the basic rocks at the Shemshak Formation in the Zinabad area, NW of Tabriz. www.ijcm.ir 2022; 30 (4) :615-626
URL: http://ijcm.ir/article-1-1810-fa.html
کارگر زاده محمد امین، حاجی علی اوغلی رباب، مؤید محسن. سنگ‌شناسی و زمین شیمی سنگ‌های بازیک در قاعده سازند شمشک در منطقه زین آباد (کوه‌های مورو، شمال غرب تبریز). مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران. 1401; 30 (4) :615-626

URL: http://ijcm.ir/article-1-1810-fa.html


1- دانشگاه تبریز
چکیده:   (826 مشاهده)
منطقه­ی مورد بررسی در نزدیکی روستای زین­آباد، شمال­غرب تبریز واقع­ ­است. واحدهای چینه ای پرکامبرین تا کرتاسه رخنمون اصلی سنگ­های منطقه را تشکیل­­می­دهند. سنگ‌های بازیک مورد بررسی به صورت گدازه و دایک­های­ دیابازی در ارتباط با سنگ­های شیل، ماسه سنگ و کنگلومرای سازند شمشک (تریاس پسین-ژوراسیک پیشین) تشکیل شده اند. این سنگ‌ها بسیار هوازده بوده و دارای حفره‌های پرشده فراوان از کانی‌های ثانویه کلریت، کلسیت، زئولیت و کانی­های تیره هستند. بر اساس بررسی­های میکروسکوپی در سنگ­های بازیک مورد بررسی، پلاژیوکلاز کانی‌ اصلی تشکیل‌دهنده است و به احتمال بسیار کانی­های آهن و منیزیم­دار پیروکسن به­طورکامل به کلریت، کلسیت، اپیدوت و کانی­های تیره تجزیه­­شده­اند. مهم‌ترین بافت‌های سنگی شامل پورفیری، گلومروپورفیری، بادامکی، غربالی و نیمه پوست ماری (ساب افتیک) هستند. براساس نتایج زمین شیمیایی، ترکیب سنگ­های بازیک مورد بررسی در گستره بازالت با ماهیت قلیایی است. بر اساس نمودارهای عنصری، نمونه­های مورد بررسی دارای مقادیر بالای U، Th و عناصر سنگ دوست (LILE) بزرگ یون (چون Ba, Rb) هستند. ناهنجاری مثبت سرب در این نمودارها را می­توان به نقش پوسته‌ قاره­ای و یا دگرنهادی گوه گوشته­ای توسط سیال­های برآمده از پوسته­ی اقیانوسی فرورو در تشکیل سنگ­های مورد بررسی نسبت داد. در نمودارهای عناصر خاکی نادر، نمونه­های مورد بررسی غنی از عناصر خاک نادر سبک (LREE) و تهی از  عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) هستند و نسبت بالای La به Yb در آنها را به احتمال بسیار می­توان به ذوب بخشی آنها از یک خاستگاه گارنت­دار در اعماق زیاد نسبت داد. محیط زمین­ساختی تشکیل سنگ­های بازیک زین آباد وابسته به محیط درون ورقه­ای است که به احتمال بسیار در ارتباط با فازهای کششی پس از برخورد قاره­ای سیمرین به درون پوسته قار­ه­ای آذربایجان در شمال­غرب­ ایران نفوذ کرده­­اند.     
متن کامل [PDF 4151 kb]   (287 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي

فهرست منابع
1. [1] Sengör A.M.C., Altiner D., Cin A., Ustaomer T., Hsu K.J., "Origin and assembly of the Tethysides orogenic collage at the expense of Gondwana Land". In: Audley-Charles M.G., Hallam A., (eds) Gondwana and Tethys. Geological Society of London, Special Publications 37 (1988) 119-181. [DOI:10.1144/GSL.SP.1988.037.01.09]
2. [2] Berberian M., King G.C.P., "Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran", Canadian journal of earth sciences, 18(2) (1981) 210-265. [DOI:10.1139/e81-019]
3. [3] Boulin J., "Hercynian and Eo-Cimmerian events in Afghanistan and adjoining regions", Tectonophysics 148 (1991) 253-258. [DOI:10.1016/0040-1951(88)90134-5]
4. [4] Sengör A.M.C., "A new model for the Paleozoic-Mesozoic tectonic evolution of Iran and implication for Oman". In: Robertson, A.H.F., Searle, M.P., Ries, A.C. (Eds.). The Geology and Tectonics of the Oman Region, Geological Society of London 37 (1990) 119-181.
5. [5] Alavi M., Vaziri H. Seyed-Emami K., Lasemi Y., "The Triassic and associated rocks of the Nakhlak and Aghdarband areas in central and northeastern Iran as remnants of the southern Turan active continental margin" Geological Society of America Bulletin, 109 (1997) 1563-1575. https://doi.org/10.1130/0016-7606(1997)109<1563:TTAARO>2.3.CO;2 [DOI:10.1130/0016-7606(1997)1092.3.CO;2]
6. [6] Saidi A., Brunet M.F., Ricou L.E., "Continental accretion of the Iran block to Eurasia as seen from Late Paleozoic to Early Cretaceous subsidence curves" Geodynamic Acta 10 (1997) 189-208 [DOI:10.1080/09853111.1997.11105302]
7. [7] Stampfli G.M., Borel G.D., "A plate tectonic model for the Paleozoic and Mesozoic constrained by dynamic plate boundaries and restored synthetic oceanic isochrons" Earth and Planetary Science Letters 196 (2002) 17-33. [DOI:10.1016/S0012-821X(01)00588-X]
8. [8] Fürsich F.T., Wilmsen M., Seyed-Emami K., Majidifard M.R. "Lithostratigraphy of the Upper Triassic-Middle Jurassic Shemshak Group of Northern Iran". In: MF Brunet, M Wilmsen, JW Granath (Eds), South Caspian to Central Iran Basins" Geological Society of London, Special Publication 312 (1993) 129-160. [DOI:10.1144/SP312.6]
9. [9] Ghasemi H., Jamshidi Kh., "Petrogenesis of alkaline basic rocks in the base of Shemshak Formation from East Alborz". Iranian Journal of Geology 27 (2013) 17-29 (in persion).
10. [10] Dadpour M.,"Petrology and geochemistry of basalts from the base of Jurassic sedimentary succession in the Jamil area (SE Shahrud)" M.S. thesis, Earth Sciences Department, Technical University of Shahrud (2014) (in persion).
11. [11] Ghasemi H., Jamshidi Kh., "Geochemistry, petrology and proposed tectonomagmatic model for generation of alkaline basic rocks in the base of the Shemshak Formation, the eastern Alborz zone" Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 27 (2013) 17-29 (in persion).
12. [12] Jamshidi Kh., "Study of mafic magmatism at the base of Shemshak Formation, East Alborz zone" M.S. thesis, Earth Sciences Department, Technical University of Shahrud (2010) (in persion).
13. [13] Moghaddasi S.,"Petrology, petrogenesis and stratigraphy of Jurassic volcanic rocks in the East Alborz zone" M.S. thesis, Earth Sciences Department, Technical University of Shahrud (2003) (in persion).
14. [14] Shahabi S., "Mineral chemistry, whole rock and isotopic geochemistry, petrogenesis of igneous rocks at the East and Central Alborz zone" Ph.D. thesis, Earth Sciences Department, Technical University of Shahrud (2020) (in persion).
15. [15] Shahabi Sh., Ghasemi H., Rezai Kahkhai M., Minggou Z.H., "Petrography, whole-rock geochemistry and mineral chemistry of clinopyroxene and amphibole in basic alkaline igneous rocks of Shemshak Formation, S Azadshahr, Eastern Alborz" Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 29 (2021) 111 - 128 (in persion). [DOI:10.52547/ijcm.29.1.111]
16. [16] Ghasemi H., Rostami Hossuri M., Sadeghian M., "Basic magmatism in the extentional back-arc basin of the Lower-Middle Jurassic on the Northern edge of Central Iran-South of Eastern Alborz zones, Shahrood-Damghan" Geosciences Scientific Quarterly Journal 27 (2018) 23-26 (in persion).
17. [17] Rostami Hossuri M., Ghasemi H., Rezaei M., "Mineralchemistry and thermobarometry of Jurassic diabase dikes swarm from West Reza-Abad (South West of Biarjomand)" Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 25 (2017) 761-774 (in persion). [DOI:10.29252/ijcm.25.4.761]
18. [18] Veiskarami M., Sadeghian M., Shahvali Kohshori P., Ghasemi H., Minggou Z.H., "Majerad gabrodorites in the southeast of Shahrood: An evidence to the starting of opening of the supra-subduction basin of the Sabzevar Neotethyian branch in the middle Jurassic" Kharazmi Journal of Earth Sciences 5 (2020) 293 - 314 (in persion). [DOI:10.29252/gnf.5.2.293]
19. [19] Shekari S., Sadeghian M., Ghasemi ., Minggou Z.H. "Mineral chemistry and Thermobarometry of Middle Jurassic diabasic dikes Cutting metamorphic - igneous Shotor-Kuh complex (SE Shahrood)" ranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 26 (2019) 915 - 928 (in persion). [DOI:10.29252/ijcm.26.4.915]
20. [20] Stocklin J., "Structural history and tectonics of Iran; a review", American Association of Petroleum Geologists 52 (7) (1968) 1229-1258. [DOI:10.1306/5D25C4A5-16C1-11D7-8645000102C1865D]
21. [21] Nabavi M., "Introduction to geology of Iran", Geological Survey of Iran (in persion).
22. [22] Asadian A., "1/100000 geological map of Tabriz", Geological Society of Iran (1987) (in persion).
23. [23] Moayyed M., Moazzen M., "New attitude on Paleo-Tethys suture zone position in Iran", (2002) Sixth Iranian Geological Society Conference, Shahid Bahonar University, Kerman.
24. [24] Samuel M.D., Moussa H.E., Azer M.K., "A-type volcanics in Central Eastern Sinai, Egypt" Journal of African Earth Sciences 47 (2007) 203-226. [DOI:10.1016/j.jafrearsci.2007.02.006]
25. [25] Kirkpatrichk R.G., "Nucleation and growth of Plagioclase, Makaopuhe and alane lava lakes Kilauea volcano, Hawaii", Geological Society American Bulletin 88 (1977) 78-84. https://doi.org/10.1130/0016-7606(1977)88<78:NAGOPM>2.0.CO;2 [DOI:10.1130/0016-7606(1977)882.0.CO;2]
26. [26] Shelley D., "Igneous and Metamorphic Rocks Under the Microscope: Classification, Textures, Microstructures and Mineral Preferred Orientation", Chapman and Hall, London (1992) 211-244.
27. [27] Reubi O., Nicholls I.A., "Magmatic evolution at Batur volcanic field, Bali, Indonesia: petrological evidence for polybaric fractional crystallization and implications for caldera-forming eruptions" Journal of Volcanology and Geothermal Research 138 (3-4) (2004) 345-369. [DOI:10.1016/j.jvolgeores.2004.07.009]
28. [28] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralogist 68 (1983) 277-279.
29. [29] Middlemost E.A.K., "Magmas and magmatic rocks: An introduction to igneous petrology" London , UK, Longman (1985) 266.
30. [30] Manya S., Maboko M.A.H., Nakamur E., "The geochemistry of high-Mg andesite and associated adakitic rocks in the Musoma-Mara Greenstone Belt, northern Tanzania: Possible evidence for Neoarchaean ridge subduction?" Precambrian Research 159 (2007) 241 -259. [DOI:10.1016/j.precamres.2007.07.002]
31. [31] Winchester J.A., Floyd P.A., "Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements", Chemical Geology 20 (1977) 325 - 342. [DOI:10.1016/0009-2541(77)90057-2]
32. [32] Winchester J.A., Floyd P.A., "Geochemical Discrimination of Different Magma Series and Their Differentiation Products Using Immobile Elements", Chemical Geology 20 (1976) 325-343. [DOI:10.1016/0009-2541(77)90057-2]
33. [33] Sun, S. S., & McDonough, W. F. (1989). Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: implications for mantle composition and processes. Geological Society, London, Special Publications, 42(1) 313-345. [DOI:10.1144/GSL.SP.1989.042.01.19]
34. [34] Anderson J.L., "Status of thermobarometry in granitic batholiths" Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 87(1-2) (1996) 125-138. [DOI:10.1017/S0263593300006544]
35. [35] Rollinson H.R., "Using Geochemical Data: Evaluation, Presentation, Interpretation" John Wiley and Sons (1993) 325p.
36. [36] Nakamura N., "Determination of REE, Ba, Fe, Mg, Na and K in carbonaceous and ordinary chondrites" Geochemica et Cosmochim Acta 38 (1974) 757-775. [DOI:10.1016/0016-7037(74)90149-5]
37. [37] Guste B., Horton B.K., Axen, G.J., Hassanzadeh J., MciIntosh W.C., "Middle to late Cenozoic basin evolution in the westwrn Alborz Mountains: implications for the onset of collisional deformation in northern Iran Tectonics", Journal of Asian Earth Sciences (2007) 26-27 pp. [DOI:10.1029/2006TC002091]
38. [38] Schandl E.S., Gorton M.P., "Application of high field strength elements to discriminate tectonic setting in VMS environments" Economic Geology 97 (2002) 629-642. [DOI:10.2113/gsecongeo.97.3.629]
39. [39] Meschede M., "A method of discriminating between different type of mid- ocean ridge basalts and continental tholeites with the Nb-Zr-Y diagram" Chemical Geology 56 (1986) 207-218. [DOI:10.1016/0009-2541(86)90004-5]
40. [40] Çoban, H., "Basalt magma genesis and fractionation in collision-and extension-related provinces: A comparison between eastern, central and western Anatolia" Earth Science Reviews 80(3-4) (2007) 219-238. [DOI:10.1016/j.earscirev.2006.08.006]
41. [41] Thriwall F.M., Upton B.J., Jenkins C., "Interaction between continental lithosphere and Iceland plume-Sm-Nd-Pb isotope geochemistry of Tertiary basalts, NE Greenland", Journal of Petrology 35 (1994) 839-879. [DOI:10.1093/petrology/35.3.839]
42. [42] Ellam, R.M., "Lithospheric thickness as a control on basalt geochemistry" Geology 20 (1992) 153-156. https://doi.org/10.1130/0091-7613(1992)020<0153:LTAACO>2.3.CO;2 [DOI:10.1130/0091-7613(1992)0202.3.CO;2]
43. [43] Enay R., Guiraud R., Ricou L.E., Mangold C., Thierry J., Cariou E., Bellion Y., Dercourt J., "Callovian palaeoenvironments (162 to 158 Ma)" In: Dercourt, J., Ricou, L.E., Vrielynck, B. (Eds.): Atlas Tethys Palaeoenvironmental Maps. Maps, BEICIP-FRANLAB, Rueil-Malmaison, (1993).
44. [44] Thierry J., "Middle Callovian (157-155 Ma)", In: Dercourt J., Gaetani M., Vrielynck B., Barrier E., Biju-Duval B., Brunet M.F., Cadet J.P., Crasquin S., Sandulescu M., (eds) Atlas Peri-Tethys, Palaeogeographical Maps. CCGM/CGMW, Paris (2000) 1-97.
45. [45] Golonka J., "Plate tectonic evolution of the southern margin of Eurasia in the Mesozoic and Cenozoic", Tectonophysics, 381(1-4) (2004) 235-273. [DOI:10.1016/j.tecto.2002.06.004]
46. [46] Brunet M.F., Korotaev M.V., Ershov A., Nikishin A.M. "The South Caspian Basin: a review of its evolution from subsidence modeling" Sedimentary Geology 156 (2003) 119-148. [DOI:10.1016/S0037-0738(02)00285-3]
47. [47] Stampfli G.M., Marcoux J., Baud A., "Tethyan margins in space and time" Palaeogeography, Palaeoclimatology and Palaeoecology 87 (1991) 373-409 [DOI:10.1016/0031-0182(91)90142-E]
48. [48] Alavi M., "Tectonostratigraphy synthesis and structural style of the Alborz mountain system in northern Iran" Journal of Geodynamic 21 (1996) 125-134. [DOI:10.1016/0264-3707(95)00009-7]
49. [49] Seyed-Emami K., Fursich F.T., Wilmsen M., Cecca F., Majidifard M.R., Schairer G., Shekarifard A.,"Stratigraphy and ammonite of the upper Shemshak Formation (Toarcian-Aalenian) at Tazareh, eastern Alborz, Iran" Journal of Asian Earth Sciences 28 (2006) 259-275. [DOI:10.1016/j.jseaes.2005.10.003]
50. [50] Şengör, A.M.C., "Late Paleozoic and Mesozoic tectonic evolution of the middle east Tethyside: Implication for the paleozoic geodynamic of the Tethyan realm". IGCP Project No. 276, Newsletter, 2 (1991) 111- 149.
51. [51] Fursich F.T., Wilmsen M., Seyed-Emami K., Majidifard M.R., "Lithostratigraphy of the Upper Triassic-Middle Jurassic Shemshak Group of Northern Iran", Geological Society, London, Special Publications 312 (2009) 129-160. [DOI:10.1144/SP312.6]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy

Designed & Developed by : Yektaweb