دوره 31، شماره 3 - ( 7-1402 )                   جلد 31 شماره 3 صفحات 508-497 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2- بخش زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده:   (770 مشاهده)
کوه کلوت قندهاری در حدود 40 کیلومتری شمال غرب انارک (استان اصفهان) واقع است. این منطقه بخشی از ایران مرکزی است و در غرب قطعه یزد و نزدیک به افیولیت عشین و محل عبور گسل کویر بزرگ قرار دارد. در شمال غرب انارک، مجموعه افیولیتی عشین، با سنگ آهک‏‌های پالئوسن پوشانده شده و با سنگ‏‌های آتشفشانی ائوسن قطع گردیده است. سنگ‏‌های آتشفشانی ائوسن نیز با استوک گابرویی-دیوریتی ائوسن پسین قطع شده‏‌اند. سنگ‌های آتشفشانی ائوسن کوه کلوت قندهاری بیشتر از نوع آندزیت بوده که در نمونه دستی از خاکستری تیره تا روشن متغیر بوده و دارای بیگانه­سنگ‌های آمفیبولیت هستند. بافت‏‌های پورفیری، خال خال، جریانی، غربالی و گلومروپورفیری مهم‌ترین بافت‌ها هستند. درشت‌بلورهای سازنده این آندزیت‏‌ها شامل پلاژیوکلاز، آمفیبول و کلینوپیروکسن هستند و زمینه سنگ نیز از این کانی‌ها و نیز سانیدین، مگنتیت و آپاتیت تشکیل شده است. کانی‏‌های زئولیت،کلریت، اپیدوت، سریسیت، کائولینیت و کلسیت نیز کانی های ثانویه ناشی از دگرسانی هستند. نتایج تجزیه شیمی کانی‏‌ها نشان می‌دهد که پلاژیوکلازها از نوع آندزین تا لابرادوریت (مقدار آنورتیت 1/30 تا 3/52 درصد)، پتاسیم فلدسپارها از نوع سانیدین (مقدار ارتوکلاز 6/68 تا 3/71 درصد)، آمفیبول‏‌ها کلسیمی و از نوع پارگاسیت (با عدد منیزیم 58/0 تا 71/0) و کلینوپیروکسن‏‌ها از نوع دیوپسید (با عدد منیزیم 91/0 تا 93/0) هستند. داده‌های زمین شیمیایی سنگ کل عناصر اصلی نشان می‌دهد که این سنگ‌ها بیشتر از نوع آندزیت و تراکی‌آندزیت‌های آهکی قلیایی هستند. درنمودارهای سنگ‏‌های آتشفشانی ائوسن کوه کلوت قندهاری بهنجار شده نسبت به کندریت و گوشته اولیه، نمونه ها غنی از عناصر خاکی نادر سبک (LREE) و عناصر سنگ دوست بزرگ یون (LILE) و فقیر از عناصر با شدت میدان بالا (HFSE؛ چون (Ti, Ta, Nb هستند که مشخصه‏‌ای از فعالیت ماگمایی در ارتباط با فرورانش است. داده‏‌های زمین­شیمیایی نشان می‌دهند که ماگمای اولیه سازنده سنگ‌های آتشفشانی ائوسن این منطقه از ذوب­بخشی با درجه متوسط یک اسپینل لرزولیت گوشته سنگ کره ای به‌دست آمده­اند. دلیل رخداد این فعالیت آتشفشانی نیز به احتمال بسیار فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس پیرامون خردقاره شرق- ایران مرکزی (پوسته اقیانوسی عشین و نایین) است. این سنگ‌ها از نظر محیط زمین­ساختی شبیه سنگ‌های موجود در قوس‌های آتشفشانی هستند.       
متن کامل [PDF 4662 kb]   (141 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي

فهرست منابع
1. [1] Shahabpour J., "Island-arc affinity of the Central Iranian volcanic belt", Journal of Asian Earth Science 30 (2007) 652-665. [DOI:10.1016/j.jseaes.2007.02.004]
2. [2] Mohajjel M., Fergusson C.L, Sahandi M.R., "Cretaceous-Tertiary convergence and continental collision, Sanandaj-Sirjan zone, western Iran", Journal of Asian Earth Science 21 (2003) 397-412. [DOI:10.1016/S1367-9120(02)00035-4]
3. [3] Alavi M., "Tectonic of the Zagros orogenic belt of Iran: new data and Tectonophysics", 229 (1994) 211-238. [DOI:10.1016/0040-1951(94)90030-2]
4. [4] Dercourt J., Zonenshain L., Ricou L.E., Kazmin G., LePichon X., Knipper A.L., Grandjacquet C., Sbortshikov I.M., Geyssant J., Lepvrier C., Pechersky D.H., Boulin J., Sibuet J.C, Savostin L.A., Sorokhtin O., Westphal M., Bazhenov M.L., Lauer J.P., Biju-Duval B., "Geological evolution of the Tethys belt from the Atlantic to Pamirs since the Lias", Tectonophysics 123 (1986) 241-315. [DOI:10.1016/0040-1951(86)90199-X]
5. [5] Berberian, F., Muir, I.D., Pankhurst, R.J., Berberian, M., "Late Cretaceous and Early Miocene Andean type plutonic activity in northern Makran and central Iran", Journal Geological Society of London, 139 (1982) 605-614. [DOI:10.1144/gsjgs.139.5.0605]
6. [6] Berberian M., King G.C.P., "Toward a paleogeography and tectonic evolution of Iran", Canadian Journal of Earth Science 18 (1981) 210-265. [DOI:10.1139/e81-019]
7. [7] Takin M., "Iranian geology and continental drift in the Middle East", Nature 235(5334) (1972) 147-150. [DOI:10.1038/235147a0]
8. [8] Jamshidzaei A., Torabi G., Morishita T., Tamura A., "Eocene dike swarm and felsic stock in Central Iran: roles of metasomatized mantle wedge and Neo-Tethyan slab", Journal of Geodynamics 145 (2021) 101844. [DOI:10.1016/j.jog.2021.101844]
9. [9] Griffin W. L., O'Reilly S. Y., "Mantle-derived sapphirine", Mineralogical Magazine 50 (1986) 635-640. [DOI:10.1180/minmag.1986.050.358.08]
10. [10] Weber B., Hecht L., "Petrology and geochemistry of metaigneous rocks from a Grenvillian basement fragment in the Maya block: the Guichicovi complex, Oaxaca, southern Mexico", Precambrian Research 124 (2003) 41- 67. [DOI:10.1016/S0301-9268(03)00078-0]
11. [11] Rudnick R. L., Gao S., "Composition of the continental crust. In: The Crust (ed. R. L. Rudnick)", Elsevier (2003) 1- 64. [DOI:10.1016/B0-08-043751-6/03016-4]
12. [12] Aghanabati A., "Geology of Iran. Ministry of Industry and Mines, Geological Survey of Iran, Tehran (in Persian)", Iran (2004).
13. [13] Serra-keel J., "Larger foraminiferal biostratigraphy of the Tethyan Paleocene and Eocene", Bulletin of Geological Society of France 169 (2) (1998) 281-299.
14. [14] Aistov L., Melnikov B., Krivyakinb and Morozov L., "Geology of the Khur area (Central Iran) ", Geological Survey of Iran (1984) Tehran.
15. [15] Ghaderi Rehnani M., "Petrology of Eocene volcanic rocks in the northwest of Zavar (NE of Anarak, Isfahan Province) (in Persian) ", M.Sc. Thesis, University of Isfahan (2019) 125 p.
16. [16] Khalili Gelsefidi R., "Petrology of Eocene volcanic rocks in the Gooreh Mountain (NW of Anarak, Isfahan Province) (in Persian) ", M.Sc. Thesis, University of Isfahan (2020) 248 p.
17. [17] Ansari Kish R., "Petrology of Eocene-Oligocene volcanic rocks in the Band-e-Siah Mountain (NW of Anarak, Isfahan province) (in Persian) ", M.Sc. Thesis, University of Isfshsn (2020) 117 p.
18. [18] Sayari M., "Petrology of Eocene volcanic rocks in north of Anarak area (NE of Isfahan Province) (in Persian)", M.Sc. Thesis, University of Isfahan (2006) 119.
19. [19] Goli Z., "Petrology of Eocene volcanic rocks in southwest of Choupanan (NE of Anarak, Isfahan Province) (in Persian) ", M.Sc. Thesis, University of Isfahan (2013) 150 p.
20. [20] Torabi G., "Petrology of Volcanic Shoshonites in South of Ashin, and Age Determination of Igneous Carbonates by Using the Fission Track Method (West of Anarak, North-east of Isfahan Province) (in Persian) ", Two quarterly research journals of Isfahan University of Basic Sciences 25 (3) (2006) 1-13.
21. [21] Davoudzadeh M., "Geology and petrology of the area north of Nain, Central Iran", Geological Survey of Iran (1972) Report 14.
22. [22] Middlemost E. A. K., "Iron oxidation ratios, norms and the classification of volcanic rocks Chem", Geology (1989) 77 19-26. [DOI:10.1016/0009-2541(89)90011-9]
23. [23] Asiabanha A., "Igneus and Metamorphic rocks under the microscope (in Persian)", Publication University of Imam Khomeini (1993) 259 p.
24. [24] Shelly D., "Igneous and metamorphic rocks under the microscope", Chapman and Hall, London (1993) 445 P.
25. [25] Deer W. A., Howie R. A., Zussman J., "An introduction to the rock-forming minerals (2nd ed.)", Longman London (1992) 696 p.
26. [26] Leake B.E., Wolley A.R., Arps C.E.S., Birch W.D., Gilbert M.C., Grice J.D., Hawthorne F.C., Kato A., Kisch H.J., Krivovichev V.G., Linthout K., Laird J., Mandarino J., Maresch W.V., Nickel E.H., Rock N.M.S., Schumacher J.C., Smith D.C., Stephenson N.C.N., Ungaretti L., whittaker E.J.W., Youzhi G., "Nomenclature of Amphiboles, Report of the subcommittee on Amphiboles of the International Mineralogical Association commission on new minerals and mineral names", European Journal of Mineralogy 9 (1997) 623-651. [DOI:10.1127/ejm/9/3/0623]
27. [27] Morimoto N., "Nomenclature of pyroxenes", Contributions to Mineralogy and Petrology 27 (1989) 143-156.
28. [28] Rollinson H. R., "Using geochemical data, evaluation, presentation, interpretation", Longman Scientific & Thechnics the University of Michigan (1993) 352 P.
29. [29] Cox K.G., Bell J. D., Pankhrust R.J., "The interpretation of igneous rocks", George, Allen and Unwin. London (1979) 450 p. [DOI:10.1007/978-94-017-3373-1]
30. [30] Winchester J. A., Floyd P. A., "Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements ", Chemical geology 20 (1977) 325-343. [DOI:10.1016/0009-2541(77)90057-2]
31. [31] Irvine T. N., Barager W. R. A., "A guide to the chemical classification of the common volcanic rocks", Canadian Journal of Earth Science 8 (1971) 523. [DOI:10.1139/e71-055]
32. [32] Sun S. S., McDonough W. F., "Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: implications for mantle composition and processes, Magmatism in Ocean Basins", Journal of Geological Society of London Specific Publication 42 (1989) 313-345. [DOI:10.1144/GSL.SP.1989.042.01.19]
33. [33] Yu Q., Ge W.C., Zhang J., Zhao G.C., Zhang Y.L., Yang H., "Geochronology, Petrogenesis and tectonic implication of Late Paleozoic volcanic rocks from the Dashizhai Formation in Inner Mongolia NE China", Gondwana Research 43(2) (2017) 164-177. [DOI:10.1016/j.gr.2016.01.010]
34. [34] Winter J.D., "An introduction to igneous and metamorphic petrology", Prentice Hall publication New Jersy (2001) 699 p.
35. [35] Peccerillo A., Dallai L., Frezzotti M.L., Kempton P.D., "Sr-Nd-Pb-O isotopic evidence for decreasing crustal contamination with ongoing magma evolution at Alicudi volcano (Aeolian arc, Italy): implications for style of magma-crust interaction and for mantle source compositions", Lithos 78(1-2) (2004) 217-233. [DOI:10.1016/j.lithos.2004.04.040]
36. [36] Torabi G., "Early Oligocene alkaline lamprophyric dykes from the Jandaq area (Isfahan Province, Central Iran) An evidence of CEIM confining oceanic crust subduction", Island Arc 19 (2) (2010) 277-292. [DOI:10.1111/j.1440-1738.2009.00705.x]
37. [37] Bayat F., "Petrology of metabasites in Meraji and Chah Palang areas (NE of Isfahan province) (in Persian) ", M.Sc. Thesis, University of Isfahan (2009) 161 p.
38. [38] Martin H., "Adakitic magmas: modern analogues of Archaean granitoids", Lithos 46 (1999) 411-429. [DOI:10.1016/S0024-4937(98)00076-0]
39. [39] Foley S. F., Wheller G.E., "Parallels in the origin of the geochemical signature of island arc volcanic rocks and continental potassic igneous rocks, The role of titanites", Chemical Geology 85 (1990) 1-18. [DOI:10.1016/0009-2541(90)90120-V]
40. [40] Saunders A. D., Tarncy J., Weaver S. d., "Transverse geochemical variations across the Antarctic Peninsula, implications for the genesis of calc alkaline magmas", Earth and Planetary Science Letters 6 (1980) 344-360. [DOI:10.1016/0012-821X(80)90050-3]
41. [41] Green T. H., Pearson N. J., "Ti­rich accessory phase saturation in hydrous mafic­felsic compositions at high P,T", Chemical Geology 54 (1986) 185­201. [DOI:10.1016/0009-2541(86)90136-1]
42. [42] Green T.H., "Significance of Nb/Ta as an indicator of geochemical processes in the crust-mantle system", Chemical Geology 120(3-4) (1995) 347-359. [DOI:10.1016/0009-2541(94)00145-X]
43. [43] Foley S. F., Barth M. G., Jenner G. A., "Rutile/melt partition coefficients for trace elements and an assessment of the influence of rutile on the trace element characteristics of subduction zone magmas", Geochimica and Cosmochimica Acta 64 (2000) 933-938. [DOI:10.1016/S0016-7037(99)00355-5]
44. [44] Yu J.H., O'Reilly S.Y., Zhang M., Griffin W.L., Xu X., "Roles of melting and -metasomatism in the formation of the lithospheric mantle beneath the Leizhou Peninsula, South China", Journal of Petrology 47(2) (2006) 355-383. [DOI:10.1093/petrology/egi078]
45. [45] Tegner C., Lesher C.E., Larsen L.M., Watt W.S., "Evidence from the rare-earth element record of mantle melting for cooling of the Tertiary Iceland mantle plume", Nature 395(3) (1998) [DOI:10.1038/26956]
46. [46] Chen C.H., "Estimation of the degree of partial melting by Na2O+K2O and Al2O3/SiO2 of basic magmas", Chemical Geology 71(4) (1988) 355-364. [DOI:10.1016/0009-2541(88)90059-9]
47. [47] Motaghi K., Tatar M., Priestley K., Romanelli F., Doglioni C., Panza G.F., "The deep structure of the Iranian Plateau", Gondwana Research 28 (2015) 407-418. [DOI:10.1016/j.gr.2014.04.009]
48. [48] Li Y., "Crystal chemistry, microstructures, and petrologic implication of the amphiboles from the blueschists of Southwestern Oregon", M.Sc. Thesis, Brigham Young University, Utah, United States (1998) 74.
49. [49] Simakin A., Zakrevskaya O., Salova T., "Novel Amphibole geo-barometer with application to mafic xenoliths", Earth Science Research 1(2) (2012) 82-97. [DOI:10.5539/esr.v1n2p82]
50. [50] Otten M. T., "The origin of brown hornblende in the Artfjället gabbro and dolerites", Contributions to Mineralogy and Petrology 86(2) (1984) 189-199. [DOI:10.1007/BF00381846]
51. [51] Holland T., Blundy J., "Non-ideal interactions in calcic amphiboles and their bearing on amphibole-plagioclase thermometry", Contributions to Mineralogy and Petrology 116 (1994) 433-47. [DOI:10.1007/BF00310910]
52. [52] Schmidt M.W., "Amphibole composition in tonalite as a function of pressure: an experimental calibration of the Al-in-hornblende barometer", Contributions to Mineralogy and Petrology, 110 (1992) 304-10. [DOI:10.1007/BF00310745]
53. [53] Scarrow J. H., Cox K. G., "Basalts generated by decompressive adiabatic melting of a mantle plume- a case study from the Isle of Skye, NW Scotland", Journal of Petrology 36 (1995) 3-22. [DOI:10.1093/petrology/36.1.3]
54. [54] Muller D., Groves D.I., "Potassic igneous rocks and associated gold-copper mineralization", Springer Berlin (1997) 398 p.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.